Train je mood
Goed nieuws: ook emoties kan je trainen. Door inzicht te krijgen in je eigen gevoelens, kun je er beter mee omgaan. Zo krijg je meer controle over je emoties en neem je zelf de regie.
Leer hoe je je emoties kunt begrijpen en constructief kunt omgaan met wat er in je hoofd gebeurt. Net zoals je je lichaam traint om sterker te worden, kun je ook je emotionele veerkracht ontwikkelen door te oefenen.
Om hieraan te beginnen is het handig om stil te staan bij
Waarom hebben we emoties?
Wist je dat emoties een functie hebben? Ze zijn er niet zomaar. Er zijn drie grote functies van emoties:
- Motivatie: emoties zetten ons aan tot actie
Bijvoorbeeld: Angst voor een presentatie zorgt ervoor dat je je beter voorbereidt.
- Signaal: Emoties geven aan wat belangrijk is voor ons
Bijvoorbeeld: Verdriet na een relatiebreuk laat zien hoe belangrijk de relatie voor je was.
- Sociaal: Emoties sturen en beïnvloeden onze interacties met anderen
Bijvoorbeeld: Boosheid kan anderen tonen dat ze je gerust moeten laten of meer rekening moeten houden met jou.
Emoties zijn dus nuttig en kunnen je inzicht bieden in wat voor jou belangrijk is of wat je van jezelf of anderen verwacht.
Door emoties te leren opmerken en herkennen, kun je leren wat de functie is van de emotie en hoe je er op een goede manier mee om kan gaan.
Welke emoties bestaan er?
Simpel gezegd zijn er vijf basisemoties:
- Bang (angst)
- Boos (woede)
- Blij (vreugde)
- Bedroefd (verdriet)
- Beschaamd (schaamte)
Daarnaast zijn er van alle basisemoties varianten met lichte nuances. Bijvoorbeeld:
- Angst kan in verschillende vormen, zoals paniek, shock, bezorgdheid, onzekerheid,…
- Boosheid kan in verschillende vormen zoals vijandigheid, frustratie, haat, irritatie,…
Ontdek meer emoties via onderstaande afbeeldingen.
Wil je echt aan de slag met je gevoel en de oorzaak daarvan?
Boosheid: een krachtige emotie
Boosheid is een emotie die veel voorkomt, zeker bij mannen. Onderzoek toont aan dat mannen met suïcidale gedachten vaker boosheid uiten en dat dit dus een belangrijk signaal kan zijn dat het minder goed gaat.
Boosheid wordt vaak gezien als een ‘sterke’ emotie, maar heeft ook een belangrijke functie.
- Het kan een manier zijn om controle te houden en je grenzen te bewaken
- Het geeft energie en kracht om actie te ondernemen
- Maar het kan ook leiden tot impulsieve reacties
Daarom is het belangrijk om te begrijpen wat eronder zit.
Boosheid als ‘gemakkelijke’ emotie: Boosheid is vaak de emotie die het meest zichtbaar is, maar daaronder schuilt vaak iets anders. Bijvoorbeeld:
- Achter boosheid kan verdriet zitten. Je wordt boos als een vriend je niet uitnodigt voor zijn feest, maar eigenlijk voel je je gekwetst omdat je vriendschap belangrijk voor je is.
- Achter boosheid kan angst zitten. Je reageert boos als iemand kritiek geeft op je werk, maar eigenlijk ben je bang dat je niet goed genoeg bent.
Het is dus belangrijk om stil te staan bij wat er écht achter je boosheid zit.
Hoe kan ik emoties herkennen?
Emoties herkennen is niet altijd gemakkelijk. Zeker als je dit niet gewend bent, of ze vaak eerder negeert of wegduwt. Het kan daarom helpen om te letten op verandering op andere gebieden:
- Lichamelijk: wat voel je in je lichaam en waar voel je het?
Bijvoorbeeld: verhoogde hartslag, gespannen spieren, misselijkheid, hoofdpijn...
- Gedachten: welke gedachten gaan er door je heen en merk je een verschil in type of hoeveelheid gedachten?
Bijvoorbeeld: piekeren, negatieve zelfspraak, twijfels over jezelf of anderen...
- Gedrag: zijn er veranderingen in je gedrag?
Bijvoorbeeld: sneller geïrriteerd reageren, jezelf terugtrekken, overmatig drinken of sporten als uitlaatklep...
Hou doorheen de dag bij wanneer je bepaalde veranderingen merkt en welke emotie hier onder zou kunnen zitten. Dit kan bijvoorbeeld via apps zoals 'how we feel'
Hoe kan ik omgaan met emoties?
Emoties horen bij het leven en hoeven niet altijd moeilijk of negatief te zijn. Ze geven belangrijke signalen over wat je nodig hebt. Soms kunnen emoties echter overweldigend zijn, en dan kan het helpen om manieren te vinden om ermee om te gaan.
Wat kan ik zelf doen?
- Herkennen en registreren: Bewust worden van je emoties is de eerste stap. Dit kan helpen om beter te begrijpen wat je voelt en waarom.
- Think Life: Een tool die helpt bij het trainen van je gedachten en omgaan met moeilijke gevoelens.
- Safety Plan / Back-Up app: Praktische tools om een crisis te overbruggen en voorbereid te zijn op moeilijke momenten.
- Andere manieren: Verschillende technieken kunnen helpen, zoals ademhalingsoefeningen, sporten of ontspanningstechnieken.
Hoe kunnen anderen helpen?
Uitwisselen: Praten over je emoties kan moeilijk zijn, maar het helpt. Dit kan met vrienden, familie of lotgenoten op een forum.
Tip: Je hoeft niet meteen diepgaande gesprekken te voeren. Begin klein, zoals zeggen dat je een rotdag hebt.
Tip: Begin met praten over de situatie, dit kan gemakkelijker zijn dan over emoties. Mogelijks heeft je gesprekspartner al vergelijkbare situaties meegemaakt.
Soms zijn emoties te zwaar om alleen te dragen of kan het helpen dat iemand anders even meekijkt. Een professionele hulpverlener kan helpen om inzicht te krijgen en samen te zoeken naar manieren om met emoties om te gaan. Dit kan via een huisarts, psycholoog of hulplijn.