Signalen dat het niet goed met je gaat
Misschien is het niet altijd even makkelijk om op te merken wanneer het minder goed met je gaat. Lees hier voor welke signalen je alert moet zijn en hoe je signalen tijdig kan herkennen.
Aan zelfmoord denken
Zelfmoordgedachten kunnen heel sterk verschillen in intensiteit en frequentie: dit kunnen eerder vage gedachten zijn (bv. "ik wou dat ik er niet meer was, ik zou het niet erg vinden als er mij iets overkwam"), maar zelfmoordgedachten kunnen ook heel concreet en allesoverheersend worden, waarbij je zelfmoord ziet als de enige oplossing voor je problemen en waarbij je mogelijk al plannen maakt hoe je leven te beëindigen.
Als je bij jezelf vaststelt dat je aan zelfmoord denkt, negeer deze gedachten dan niet. Zelfmoordgedachten zijn dan ook een belangrijk signaal dat er iets aan de hand is. Er zijn manieren om de onderliggende pijn, last of vermoeidheid aan te pakken en te verlichten. Het kan best confronterend zijn voor jezelf om toe te geven dat je zelfmoord overweegt, maar weet dat je niet alleen bent en dat je hiermee geholpen kan worden.
Belangrijke signalen
Wanneer je je niet goed voelt, kan je dit ook merken in je dagelijkse leven. Wees daarom alert voor veranderingen in je gedrag, gedachten en gevoelens zoals bijvoorbeeld:
Vermijden van sociaal contact en veranderingen in gedrag:
- Minder contact zoeken met anderen, je isoleren
- Meer alcohol drinken, roken of drugs gebruiken
- Meer gamen of gokken
- Roekelozer of risicovoller gedrag vertonen
Veranderingen in emoties en stemming:
- Sneller boos of geïrriteerd raken
- Agressiever worden
- Je hopeloos, radeloos, wanhopig of gefrustreerd voelen over (schijnbaar onoplosbare) problemen
- Apathie (onverschilligheid, gevoelloosheid)
Mentale en fysieke signalen:
- Slecht slapen
- Veel piekeren
- Gebrek aan concentratie (op het werk)
- Desinteresse (geen zin meer) in activiteiten die je vroeger leuk vond
- Niet weten hoe met problemen om te gaan
Specifieke signalen rond suïcidale gedachten:
- De dood zien als een oplossing voor problemen
- Het gevoel geven er vrede mee te hebben
- Plannen maken voor de dood
Uitspraken zoals:
- “Ik ga er een einde aan maken”
- “lk wil dood”
- “Het hoeft niet meer voor mij”
- “Van mij zullen ze geen last meer hebben”
- Indirecte of dubbelzinnige uitspraken over zelfdoding (“Binnenkort hoef ik me over niks meer zorgen te maken”)
- (Al dan niet hypothetische) zelfdoding introduceren in gesprekken (“Zou Wim niet aan zelfmoord denken, met zijn situatie?” of “Ik snap waarom zoveel alleenstaanden overlijden aan zelfmoord”)
Impact van heftige gebeurtenissen
Veel mannen hebben levensvragen en negatieve gedachten en voelen zich slecht in hun vel wanneer ze geconfronteerd worden met heftige levensgebeurtenissen zoals bijvoorbeeld:
- Relatieproblemen, een relatiebreuk of echtscheiding
- Financiële zorgen, ontslag, faillissement, werkloosheid
- Gezondheidsproblemen
- Meemaken van pesterijen of (huishoudelijk) geweld
- Verlies van een dierbare
- Zorgen over seksuele identiteit (seksuele oriëntatie, genderidentiteit,...)
- Trauma
Het is dus niet ongewoon als je je na een heftige gebeurtenis slecht voelt. Het kan helpen om je ervaring en de situatie te delen met anderen—of dat nu vrienden, familie of een andere vertrouwde persoon is. Het uitwisselen van ervaringen en tips of simpelweg het gevoel hebben dat je er niet alleen voor staat, kan je veel steun bieden. Soms kan een frisse kijk van iemand anders al een groot verschil maken.
Omgaan met crisissituaties
Soms is het moeilijk te begrijpen hoe het komt dat het niet goed met je gaat. Voor veel mannen wordt de ernst van het probleem pas duidelijk wanneer ze zich echt in een crisissituatie bevinden.
In een crisissituatie is het erg moeilijk om alternatieven te zien om uit de situatie te geraken. Je kan je erg wanhopig voelen, geen uitweg meer zien en soms geconfronteerd worden met gedachten aan de dood of zelfmoord.
Zelfs op zo’n moeilijke momenten is het niet te laat! Wanneer je zelfmoordgedachten hebt, is het belangrijk om in contact te blijven met anderen. Door te praten over wat je meemaakt, kun je nieuwe inzichten krijgen en beter begrijpen wat er speelt. Dit kan je helpen om je problemen beter te begrijpen, ze vanop een afstand te bekijken en om nieuwe perspectieven te zien voor hoe je ermee kan omgaan.
Leg jezelf niet de druk op om alles alleen op te moeten lossen.
Er zijn hulpmiddelen en steun beschikbaar die je kunnen helpen, zoals een Safety Plan en andere tools die je kunnen ondersteunen in het vinden van kracht om door te gaan.